جواب فعالیت فصل ۱ علوم نهم

جواب فعالیت فصل ۱ علوم نهم

گام به گام فصل اول علوم نهم

جواب فعالیت فصل ۱ علوم نهم

گام به گام فصل اول علوم نهم

گام به گام علوم نهم / فصل ۱::مواد و نقش آنها در زندگی

جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۲ فصل ۱ علوم نهم

با مراجعه به منابع معتبر درباره چگونگی به کارگیری فلزهای مختلف از زمان کشف تاکنون اطلاعاتی را جمع‌آوری کنید و به کلاس گزارش دهید. جواب:
⭐ سیر تکامل استفاده از فلزات

فلزات از جمله موادی هستند که از زمان‌های بسیار دور مورد استفاده بشر قرار گرفته‌اند. اولین فلزی که انسان‌ها کشف کردند مس بود که در حدود ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد در خاورمیانه مورد استفاده قرار گرفت. در ابتدا از مس برای ساخت جواهرات و زیورآلات استفاده می‌شد، اما بعدها به تدریج کاربردهای آن گسترش یافت و از آن برای ساخت ابزار و وسایل مختلف استفاده شد.
💠 مس
مس اولین فلزی است که بشر از آن استفاده کرد. این فلز به دلیل خاصیت شکل‌پذیری و انعطاف‌پذیری بالایی که دارد، برای ساخت ابزار و وسایل مختلف بسیار مناسب است. از مس برای ساخت ظروف، سلاح‌ها، سکه‌ها و سایر وسایل استفاده می‌شود.
💠 طلا
طلا دومین فلزی است که بشر از آن استفاده کرد. این فلز به دلیل زیبایی و استحکام بالایی که دارد، به عنوان یک فلز گران‌بها شناخته می‌شود. از طلا برای ساخت جواهرات، سکه‌ها و سایر وسایل تزئینی استفاده می‌شود.
💠 نقره
نقره سومین فلزی است که بشر از آن استفاده کرد. این فلز به دلیل رنگ سفید نقره‌ای و خاصیت هدایت‌پذیری بالایی که دارد، برای ساخت ظروف، سکه‌ها و سایر وسایل استفاده می‌شود.
💠 برنز
برنز آلیاژی از مس و قلع است که در حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد در خاورمیانه کشف شد. برنز از استحکام و دوام بالایی برخوردار است و به همین دلیل برای ساخت ابزار و سلاح‌های جنگی بسیار مناسب است.
💠 آهن
آهن چهارمین فلزی است که بشر از آن استفاده کرد. این فلز به دلیل استحکام و دوام بالایی که دارد، برای ساخت ابزار و وسایل مختلف بسیار مناسب است. آهن در حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد در خاورمیانه کشف شد.
💠 آلیاژهای آهن
با ترکیب آهن با سایر فلزات، آلیاژهای مختلفی تولید می‌شود که هر کدام دارای خواص و کاربردهای خاص خود هستند. از جمله آلیاژهای آهن می‌توان به فولاد، چدن و آلومینیوم اشاره کرد.
⭐ کاربردهای فلزات
امروزه فلزات در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارند. از جمله کاربردهای فلزات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
ساخت ابزار و وسایل صنعتی
ساخت خودرو، کشتی و سایر وسایل نقلیه
ساخت ساختمان‌ها و سازه‌های مختلف
ساخت لوازم خانگی و وسایل الکترونیکی
ساخت جواهرات و زیورآلات
⭐ نتیجه‌گیری
فلزات از جمله موادی هستند که نقش مهمی در پیشرفت بشریت داشته‌اند. با کشف و توسعه فلزات، بشر توانست ابزار و وسایل مختلفی را تولید کند که زندگی او را آسان‌تر و راحت‌تر کرده است. در آینده نیز با پیشرفت علم و تکنولوژی، کاربردهای فلزات نیز گسترش خواهد یافت.

جواب خود را بیازمایید صفحه ۳ فصل ۱ علوم نهم

جواب خود را بیازمایید صفحه ۳ علوم نهم

متن بالا را یک بار دیگر به دقت بخوانید و به موارد زیر پاسخ دهید.
۱- کدام فلز واکنش‌پذیری بیشتری دارد؟
جواب: فلز منیزیم
کدام فلز با اکسیژن واکنش نمی‌دهد؟ 
جواب: فلز طلا با اکسیژن واکنش نمی‌دهد.

۲- کدام فلزها واکنش‌پذیری کمتری دارند؟
جواب: فلز مس و فلزآهن واکنش‌­پذیری کمتری دارند.

جواب آزمایش کنید صفحه ۳ فصل ۱ علوم نهم

جواب آزمایش کنید صفحه ۳ علوم نهم

۱- سه بشر را شماره‌گذاری کنید و درون هر یک تا یک سوم حجم آن، آب بریزید.
۲- یک قاشق چای‌خوری کات کبود در هر یک از بشرها حل کنید.
۳- در بشر شماره (۱) تیغه آهن، در بشر شماره (۲) تیغه منیزیم و در بشر شماره (۳) تیغه روی را قرار دهید.
۴- سرعت تغییر رنگ در سه بشر را با هم مقایسه کنید. جواب:
– تغییر رنگ در بشر ۲ سریع­‌تر
– تغییر رنگ در بشر ۳ آرام
– تغییر رنگ در بشر۱ آرام­‌تر
۵- کدام فلز واکنش‌پذیرتر است؟
جواب: فلز منیزیم از روی و فلز روی از فلز آهن واکنش ­پذیرترند.

جواب فکر کنید صفحه ۳ فصل ۱ علوم نهم

جواب فکر کنید صفحه ۳ علوم نهم

در شرایط یکسان ظروف مسی زودتر زنگ می‌زند یا ظروف آهنی؟ چرا؟
جواب: آهنی ، زیرا واکنش پذیری آهن از مس بیشتر است و نسبت به مس زودتر با اکسیژن واکنش میدهند

جواب فکر کنید صفحه ۵ فصل ۱ علوم نهم

جواب فکر کنید صفحه ۵ علوم نهم

شکل زیر مدل اتمی بور برای اتم عنصرهای اکسیژن (۸O) و گوگرد (۱۶S) را نشان می‌دهد؛ تشابه و تفاوت این دو مدل اتمی را بیان کنید (در این فصل در مدل اتمی، هسته اتم نشان داده نشده است).
تشابه: هر دو در مدار آخر خود ۶ الکترون دارند
تفاوت: اکسیژن دو مدار و گوگرد سه مدار الکترونی دارد

جواب گفت‌وگو کنید صفحه ۵ فصل ۱ علوم نهم

تصویر زیر چرخه ساده‌ای از نیتروژن را در طبیعت نشان می‌دهد. درباره این چرخه و نقش آن در زندگی، در کلاس جواب گفت‌وگو کنید.

جواب گفت‌وگو کنید صفحه ۵ علوم نهمبرای بزرگتر شدن تصویر روی آن کلیک کنید ☝

جواب: گیاه‌ها نیتروژن از هوا جذب کرده و به مواد آلی نیتروژن‌دار تبدیل می‌کنند. این مواد آلی نیتروژن‌دار، پس از خورده شدن توسط گیاه‌خواران، به بدن آنها منتقل می‌شوند. با مرگ گیاهان یا گیاه‌خواران و تجزیه بدن آنها توسط باکتری‌های خاک، این مواد به آمونیاک تبدیل می‌شوند. سپس آمونیاک به نیترات در خاک تبدیل می‌شود که دوباره توسط گیاهان مصرف می‌شود یا به نیتروژن تبدیل شده و به هوا باز می‌گردد. همچنین، در صورت وقوع صاعقه، نیتروژن به نیتریک اسید تبدیل شده و وارد چرخه نیتروژن در خاک می‌شود.

جواب فکر کنید صفحه ۶ فصل ۱ علوم نهم

مدل اتمی بور را برای (۷N)، (۶C)، (۱۴Si)، (۱۵P) رسم کنید، توضیح دهید مدل اتمی کدام یک از این عنصرها به هم شباهت دارند؟ چرا؟
جواب: مدل اتمی کربن و سیلیسیم به هم شبیه هستند، چون در آخرین مدار خود ۴ الکترون دارند. مدل اتمی نیتروژن وفسفر به هم شبیه هستند، چون در آخرین مدار خود ۵ الکترون دارند.

جواب فکر کنید صفحه ۶ علوم نهم

جواب فعالیت صفحه ۷ و ۸ فصل ۱ علوم نهم

جدول عنصرها را به دقت مشاهده کنید و به موارد زیر پاسخ دهید.
الف) عنصرهایی که در هر ستون قرار گرفته‌اند چه ویژگی مشترکی دارند؟
جواب: تعداد الکترون‌های مدار آخر آن­ها برابر است و ویژگی­‌های شیمیایی مشابه ‌ای دارند.

ب) با توجه به مدل اتمی عنصرهای (۱۷Cl)، (۱۲Mg)، (۱۴Si) مشخص کنید هر یک از این عنصرها به کدام ستون جدول تعلق دارند. آنها را در جدول بنویسید.

جواب فعالیت صفحه ۷ و ۸ علوم نهمسیلیسیم: ستون (گروه) ۴
منیزیم: ستون (گروه) ۲
کلر: ستون (گروه) ۷

پ) سدیم، فلزی جامد است که با آب و اکسیژن به شدت واکنش می‌دهد و از این رو بسیار واکنش‌پذیر است. تصویرهای زیر برخی ویژگی‌های این فلز را نشان می‌دهد. کدام یک از عنصرهای (۱۲Mg) و (۳Li) ویژگی‌هایی شبیه به سدیم (۱۱Na) دارند؟ چرا؟
جواب: لیتیم ویژگی هایی شبیه سدیم دارد زیرا همانند سدیم در مدار آخر خود یک الکترون دارد

جواب گفت‌وگو کنید صفحه ۸ فصل ۱ علوم نهم

در شکل زیر درصد تقریبی برخی عنصرها در پوسته زمین و بدن انسان، نشان داده شده است. درباره داده‌های این دو شکل جواب گفت‌وگو کنید.جواب: در بدن انسان به ترتیب عناصر، اکسیژن (۶۵%) کربن (۱۸%) هیدروژن (۱۰%) نیتروژن (%۳) کلسیم (%۲) و بقیه عناصر (۲%) وجود دارد.
عناصر اکسیژن – کربن – هیدروژن و نیتروژن در مواد آلی (کربوهیدرات‌ها- لیپیدها – پروتئین­‌ها – ریبونوکولئیک اسیدها) وجود دارند که نقش ساختمانی و تولید انرژی دارند و عنصر کلسیم در رشد استخوان­‌ها کاربرد دارد و بقیه عناصر نیز با کم بودن ولی نقش مهمی دارند.
در پوسته زمین به ترتیب عناصر اکسیژن (۴۷%) سیلیسیم (۲۸%) آلومینیم (۸%) آهن (۵%) کلسیم (۴%) سدیم (۳%) پتاسیم (۳%) عناصر دیگر (۲%) که این عناصر در ترکیب با هم سنگ­‌های سیلیکاتی و غیر سیلیکاتی و در نهایت معادن و خاک­ها را می­‌سازند.

 

جواب گفت‌وگو کنید صفحه ۱۱ فصل ۱ علوم نهم

جواب گفت‌وگو کنید صفحه ۱۱ علوم نهم

درباره کاربردهای گوناگون بسپارهای طبیعی در زندگی جواب گفت‌وگو کنید.
جواب: بسپارهای طبیعی یا پلیمرهای طبیعی، موادی هستند که از واحدهای کوچکی به نام مونومر تشکیل شده‌اند که به طور طبیعی در گیاهان و جانوران یافت می‌شوند. این مواد دارای خواص و کاربردهای مختلفی هستند که در زندگی انسان نقش مهمی دارند.
برخی از کاربردهای بسپارهای طبیعی در زندگی عبارتند از:
سلولز: در تولید پارچه­‌های نخی – پوشاک – پنبه استریلیزه – برای نیتروسلولز (مواد منفجره)
پشم: در تولید پارچه و فرش­‌های پشمی.
ابریشم: در تولید لباس­‌های ابریشمی – فرش­‌های ابریشمی – نخ جراحی – پروتئین ابریشم (فیبروئین)
پنبه: در تولید پنبه ‌های استریلیزه – پارچه­‌های نخی – کیسه­‌های پنبه‌­ای

جواب جمع آوری اطلاعات صفحه ۱۲ فصل ۱ علوم نهم

با مراجعه به منابع معتبر درباره کاربرد انواع پلاستیک، ویژگی‌ها، میزان تولید سالیانه و نشانه بازگردانی آنها اطلاعاتی را جمع آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.
در سال در جهان حدود ۳۰۰ میلیون تن پلاستیک و انواع آن تولید می­‌شود.

پلاستیک ماده‌ای مصنوعی است که از واحدهای کوچکی به نام مونومر تشکیل شده است. پلاستیک‌ها دارای خواص و کاربردهای مختلفی هستند که در زندگی انسان نقش مهمی دارند.

انواع پلاستیک:

پلاستیک‌ها را می‌توان بر اساس ساختار مولکولی و خواص فیزیکی و شیمیایی به انواع مختلفی تقسیم کرد. برخی از انواع مهم پلاستیک عبارتند از:

ترموپلاست‌ها: ترموپلاستیک‌ها پلاستیک‌هایی هستند که در اثر گرما نرم می‌شوند و در اثر سرد شدن سخت می‌شوند. این پلاستیک‌ها را می‌توان به دفعات با گرم کردن و سرد کردن مجدد شکل داد. از جمله ترموپلاستیک‌های مهم می‌توان به پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پلی‌استایرن و پلی‌وینیل کلرید اشاره کرد.
ترموست‌ها: ترموست‌ها پلاستیک‌هایی هستند که در اثر گرما تغییر شکل نمی‌دهند. این پلاستیک‌ها در اثر حرارت سخت می‌شوند و پس از سرد شدن نمی‌توان آنها را مجدداً نرم کرد. از جمله ترموست‌های مهم می‌توان به پلی‌اورتان، رزین‌های اپوکسی و پلی‌اکریلیک اشاره کرد.
الاستومرها: الاستومرها پلاستیک‌هایی هستند که خاصیت کشسانی دارند. این پلاستیک‌ها پس از اعمال نیرو به حالت اولیه خود برمی‌گردند. از جمله الاستومرهای مهم می‌توان به لاستیک طبیعی، لاستیک مصنوعی و پلی‌یورتان اشاره کرد.

کاربردهای پلاستیک

پلاستیک‌ها در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارند. از جمله کاربردهای مهم پلاستیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بسته‌بندی: پلاستیک‌ها یکی از مواد اصلی در بسته‌بندی محصولات هستند. این مواد به دلیل سبکی، مقاومت و انعطاف‌پذیری در بسته‌بندی محصولات مختلف کاربرد دارند.
ساختمان و سازه: پلاستیک‌ها در ساخت ساختمان‌ها و سازه‌های مختلف کاربرد دارند. این مواد به دلیل سبکی، مقاومت و دوام در ساخت مصالح ساختمانی، لوله‌ها و سایر محصولات ساختمانی کاربرد دارند.
لوازم خانگی و الکتریکی: پلاستیک‌ها در تولید لوازم خانگی و الکتریکی کاربرد دارند. این مواد به دلیل سبکی، استحکام و مقاومت در برابر حرارت و الکتریسیته در ساخت لوازم خانگی و الکتریکی کاربرد دارند.
وسایل حمل و نقل: پلاستیک‌ها در ساخت وسایل حمل و نقل کاربرد دارند. این مواد به دلیل سبکی، مقاومت و دوام در ساخت بدنه خودرو، هواپیما و سایر وسایل حمل و نقل کاربرد دارند.
وسایل پزشکی و بهداشتی: پلاستیک‌ها در تولید وسایل پزشکی و بهداشتی کاربرد دارند. این مواد به دلیل استریل بودن و مقاومت در برابر مواد شیمیایی در ساخت تجهیزات پزشکی و بهداشتی کاربرد دارند.
اسباب‌بازی‌ها: پلاستیک‌ها در تولید اسباب‌بازی‌ها کاربرد دارند. این مواد به دلیل سبکی، رنگ‌پذیری و مقاومت در برابر ضربه در ساخت اسباب‌بازی‌ها کاربرد دارند.

میزان تولید سالیانه پلاستیک

میزان تولید سالیانه پلاستیک در جهان در حال افزایش است. در سال ۲۰۲۱، میزان تولید پلاستیک در جهان به ۳۶۸ میلیون تن رسید. این میزان نسبت به سال ۲۰۲۰، حدود ۴ درصد افزایش داشته است.

نشانه بازگردانی پلاستیک

برای تسهیل در فرایند بازیافت پلاستیک، بر روی محصولات پلاستیکی نشانه‌هایی قرار داده می‌شود. این نشانه‌ها نشان‌دهنده نوع پلاستیک استفاده شده در محصول هستند.

نشانه‌های بازگردانی پلاستیک به شرح زیر است:

نام انواع پلاستیک علامت اختصاری کد بازگردانی ویژگی‌ها و مصارف مصرف پس از بازیافت
پلی اتن ترفتالات PETE علامت اختصاری پلی اتن ترفتالات معمولی­ ترین پلاستیک، بطری آب، نوشابه، ظرف یکبار مصرف قوطی آب، ساک، لباس، کفش، روکش مبل
پلی اتیلن با غلظت بالا HDPT علامت اختصاری پلی اتیلن با غلظت بالا در قوطی شوینده، بطری شیر، قوطی آبمیوه، کیسه زباله لوله پلاستیکی، قوطی شوینده، خودکار
پلی وینیل کلراید PVC علامت اختصاری پلی وینیل کلراید لوله­‌ها، میزها، اسباب ­بازی کف­‌پوش، سرعت­‌گیر، پنل
پلی اتیلن با غلظت پایین LDPE علامت اختصاری پلی اتیلن با غلظت پایین قابل انعطاف، نخ شیرینی، بسته‌بندی، قوطی فشاری، کاور لباس سطل زباله
پلی پروپیلن با غلظت پایین PP علامت اختصاری پلی پروپیلن با غلظت پایین مقاوم در برابر حرارت، نی، در بطری و قوطی
پلی استایرن PS علامت اختصاری پلی استایرن عایق گرما، ظرف یک‌بار مصرف عایق حرارتی، شانه تخم مرغ، خط‌کش
پی اورتان و سایر موارد  Po علامت اختصاری پی اورتان و سایر موارد روکش مخازن و لوله‌های مدفون زیر خاک، دستکش­‌ها، سایر اعضای مصنوعی قابل بازیافت نیستند.

نتیجه‌گیری

پلاستیک‌ها موادی با کاربردهای فراوان هستند که در زندگی انسان نقش مهمی دارند. با این حال، آلودگی پلاستیک یکی از چالش‌های مهم زیست‌محیطی است. برای کاهش آلودگی پلاستیک، باید از مصرف بی‌رویه پلاستیک جلوگیری کرد

گفت وگوکنید صفحه ۱۲ فصل ۱ علوم نهم

با توجه به آنچه در این فصل درباره مواد محیط زندگی خود آموخته‌اید درباره نقش مواد در زندگی و مسئولیت هر یک از انسان‌ها در قبال آن‌ها، جواب گفت‌وگو کنید.
جواب: مواد و وسایل مورد نیاز زندگی ما انسان­‌ها از مواد اولیه‌­ای است که از زمین به دست می­‌آوریم و چون میزان این مواد اولیه محدود می‌باشند پس باید این مواد اولیه به صورت بهینه استخراج و از آن­ها استفاده کنیم پس باید عمر مواد ساخته شده را بالا ببریم و به گونه­‌ای وسایل مورد نیاز خود را بسازیم که پس از مصرف دوباره قابل بازیافت یا قابل تجزیه و بازگشت به زمین باشند و یا دوباره به چرخه تولید و مصرف بپیوندند و در مصرف مواد اولیه زمین هم صرفه‌جویی کنیم.

منبع: درس ۱ علوم نهم

برای مشاهده سوالات و گام به گام کتاب‌های درسی خود، کافی است نام درس یا شماره صفحه مورد نظر را همراه با عبارت "همیار" در گوگل جستجو کنید.