سوالات درس ۱۱ جغرافیا یازدهم با جواب

سوالات درس ۱۱ جغرافیا یازدهم با جواب

سوالات متن درس یازدهم جغرافیا یازدهم انسانی

سوالات درس ۱۱ جغرافیا یازدهم با جواب

سوالات متن درس یازدهم جغرافیا یازدهم انسانی

سوالات جغرافیا یازدهم /

درس ۱۱

۱- اصطلاح ژئوپلیتیک از چه واژه هایی تشکیل شده است؟
پاسخ: از دو واژه ی «ژئو» مخفف ژئوگرافی به معنای جغرافیا و واژه ی «پلیتیک» به معنای سیاست ترکیب شده است.

۲- اصطلاح ژئوپلیتیک را تعریف کنید؟
پاسخ: «ژئوپلیتیک شاخه ای از دانش جغرافیای سیاسی است که با موضوع قدرت و ارتباط آن با جغرافیا و سیاست سر و کار دارد و روابط متقابل این سه عنصر را مطالعه می کند.»

۳- چرا در تعریف ژئوپلیتیک عنصر «قدرت» به رابطه ی متقابل جغرافیا و سیاست اضافه شده است؟
پاسخ: زیرا جوهره ی ژئوپلیتیک را «قدرت» تشکیل میدهد.

۴- در فرهنگ فارسی، قدرت به چه معناست؟
پاسخ: به معنای داشتن توانایی است.

۵- قدرت چیست؟
پاسخ: قدرت به توان و استعداد انسان برای انجام دادن کاری که مطلوب اوست، گفته می شود.

۶-  در مباحث اجتماعی و سیاسی، از قدرت با چه تعابیری یاد شده است؟
پاسخ: کنترل دیگران یا نفوذ داشتن روی آن ها، سلطه و توانایی مجبور کردن دیگران به فرمان برداری.

۷- انواع قدرت را بر حسب شرایط و اهداف و خواسته ها نام ببرید
پاسخ: قدرت جسمانی، قدرت علمی، قدرت اقتصادی، قدرت هنری و قدرت سیاسی.

۸-  سیاست چیست؟
پاسخ: عبارت است از علم اداره ی یک کشور یا حکومت داری.

۹-  چرا سیاست مداران، حکومت ها، نهادها و سازمان های بین المللی همه در پی دست یابی به قدرت اند؟
پاسخ: تا بتوانند از آن برای رسیدن به اهداف، آرمان ها و خواسته های خود استفاده کنند.

۱۰- به چه افراد و گروه هایی بازیگران سیاسی کفته می شود؟
پاسخ: به سیاست مداران، حکومت ها، نهادها و سازمان های بین المللی که در پی دست یابی به قدرت اند تا بتوانند از آن برای رسیدن به اهداف، آرمان ها و خواسته های خود استفاده کنند.

١۱- بازیگران سیاسی اصلی و عمده ی جهان را نام ببرید؟
پاسخ: ۱- حکومت های مستقل
۲- رهبران ایدئولوژیک و افراد برجسته ی سیاسی که روی مردم نفوذ دارند
۳- گروه ها و احزاب سیاسی
۴ -سازمان های مردم نهاد و غیر حکومتی (سَمَن NGO )مانند انجمن فعالان حقوق بشر، محیط زیست و صلح
۵- سازمان های بین المللی (مانند سازمان ملل متحد)
۶ -نهادهای اقتصادی و تجاری بین المللی (مانند شرکت های چند ملیتی)

۱۲- بازیگران سیاسی با به دست آوردن قدرت چه اقداماتی می توانند انجام دهند؟
پاسخ: می توانند به اهداف خود برسند، مطابق میل یا نظام فکری خود فرمان برانند، منافع خود و هوادارانشان را تامین نمایند و رقیبان خویش را از صحنه بیرون کنند.

۱۳- حکومت ها با استفاده از قدرت چه اقداماتی می توانند انجام دهند؟
پاسخ: می توانند در داخل یک کشور امنیت و نظم اجتماعی برقرار کنند و در خارج از آن کشور نیز اهداف خود را پیش برند.

۱۴- چرا قدرت مانند یک شمشیر دولبه است؟
پاسخ: حکومت ها، هم می توانند از قدرت برای دست یافتن به اهدافی چون تامین استقلال و منافع و امنیت ملی کشور خود بهره ببرند و هم می توانند آن را علیه ملت خود به کار بگیرند. آن ها با به کارگیری ابزارهای قدرت چون ارتش، پلیس، دستگاه قضایی و اطلاعاتی می توانند به آزار مردم خود بپردازند و از قدرتشان برای حفظ بقا و سلطه ی خود استفاده کنند.

۱۵- صاحب نظران ژتوپلیتیک کدام عواملی جغرافیایی را موجب قدر اقتصادی، سیاسی و نظامی یک کشور و یا تضعیف قدرت می دانند؟
پاسخ: موقعیت جغرافیایی، آب و هوا و داشتن منابع زیرزمینی و جمعیت.

۱۶- چه عواملی موجب پیدایش نظریه های ژئوپلیتیکی شده است؟
پاسخ: رابطه ی عوامل جغرافیایی با سیاست و قدرت از گذشته های دور.

۱۷- نظریه های ژئوپلیتیکی راتزل پدر علم جغرافیای سیاسی را توضیح دهید؟
پاسخ: راتزل نظریه ی «فضای حیاتی» را مطرح کرد. او می گفت اگر کشورهای کوچک برای جمعیت خود فضای کافی نداشته باشند و در صدد توسعه ی سرزمین های خود بر نیایند، نابودی آن ها حتمی است. او هم چنین برای عامل موقعیت جغرافیایی اهمیت قاتل بود و اعتقاد داشت که موقعیت یک کشور در مجاور یک دولت قوی یا ضعیف، بر سیاست و قدرت آن تاثیر می گذارد. راتزل از مباحث خود چنین نتیجه می گرفت که در کشمکش بر سر قدرت، دولت های بزرگ پیروز می شوند و کشورهای کوچک را ضمیمه ی خاک خود می کنند.

۱۹- چرا نظریه راتزل دیگر قابل قبول نیست و محکوم شمرده می شود؟
پاسخ: زیرا در قرن بیستم با توسعه ی حقوق و قوانین بین المللی، اقداماتی مانند کشور گشایی و تصرف سرزمین های قابل قبول نیست و محکوم شمرده می شود.

۱۹- کدام یک از صاحب نظران درباره ی ارتباط عوامل جغرافیایی با سیاست و قدرت، به عوامل جغرافیایی دیگری چون قدرت خشکی (برّی)، قدرت دریایی، قدرت هوایی و نظایر آن اشاره کرده اند؟
پاسخ: مکیندر و الفرد ماهان

۲۰- مکیندر و الفرد هامان در نظریه های خود کدام عوامل جغرافیایی را عامل قدرت می دانستند؟
پاسخ: ۱ – مکیندر: خشکی ها
۲- الفرد ماهان : نیروی دریایی

۲۱- نظریه مکیندر را بنویسید؟
پاسخ: او معتقد بود که بخش عمده ی خشکی های جهان، سه قاره ی به هم چسبیده ی آسیا و اروپا و افریقاست و جزیره ی جهانی نام  دارد. مکیندر در این جزیره ی جهانی منطقه ی خشکی اوراسیا (از رود ولگا در غرب تا سیبری در شرق) را قلعه ی (دژ) جهان می دانست و می گفت این منطقه برای قدرت های دریایی، غیر قابل دسترس است. مکیندر بخش مرکزی این منطقه را محور یا قلب خشکی جهان (هارتلند Heartland ) نامید.
او معتقد بود که این منطقه، یعنی شرق اروپا، منبع بزرگ قدرت است و هر کس بر منابع آن مسلط شود، می تواند بر کل جزیره ی جهانی و جهان فرمان براند. مکیندر معتقد بود بعد از منطقه ی قلب زمین یا هارتلند، یک هلال داخلی وجود دارد که قدرت دریایی به آن دسترسی دارد و یک هلال خارجی: که شامل قاره ی امریکا، اقیانوسیه و جنوب افریقاست.

۲۲- نظریه ی هارتلند یا قدرت خشکی مکیندر روی کدام رویدادها تاثیر داشته است؟
پاسخ: سیاست های جنگ طلبانه ی آلمان و هجوم این کشور به کشورهای مجاور و بروز جنگ های جهانی اول و دوم .

۲۳- نظریه ی قدرت دریایی «الفرد ماهان» را بنویسید؟
پاسخ: او که دریا سالار بود، فضاهای دریایی و اقیانوسی را در شکل گیری قدرت جهانی و کنترل و محاصره قدرت خشکی موثر می دانست. آلفرد ماهان در کتاب خود نشان داد که چگونه انگلستان به دلیل برخورداری از قدر دریایی بر رقیبان خود پیروز شد.
البته ماهان قدرت دریایی را فقط در نیروی جنگی ناوگان دریایی نمی دانست و معتقد بود ملتی به قدرت دست می یابد که در تجارت دریایی نیز نیرومند باشد.

۲۴- آلفرد ماهان برای تبدیل شدن یک کشور به یک قدرت دریایی چه شرط هایی را پیشنهاد داده بود؟
پاسخ: ۱ – موقعیت جغرافیایی: مجاور کشور با یک یا چند دریا برای حمل و نقل و کنترل راه های آبی مهم
۲- مشی سیاسی و حکومت: حمایت و توجه دولت ها به قدرت دریایی و بهره برداری از فرصت ها
۳- وضع طبیعی سواحل: داشتن سواحل مناسب و دارای پناهگاه برای ایجاد بندرگاه
۴- گسترش ساحل: طول سواحل یک کشور و دسترسی به آب های آزاد
۵- تعداد جمعیت: هرچه تعداد افراد کشور بیشتر باشد، در تامین نیروی انسانی دریایی موثرتر است
۶- فرهنگ دریانوردی: توجه به اهمیت دریا، علاقه مردم یک کشور به دریانوردی و توسعه روابط و تجارت گسترده با سایر ملل.

۲۵- قدرت ملی چیست؟
پاسخ: قدرت یک ملت یا کشور برای رسیدن به اهداف و تحقق آرمان هایش است.

۲۶- اگر کشوری از قدرت ملی زیادی برخوردار باشد چه نتیجه ای دارد؟
پاسخ: می تواند اهداف و خواسته های ملت خود را بدون مانع تامین کند.

۲۷- مهم ترین عامل در تولید قدرت ملی چیست؟
پاسخ: عوامل جغرافیایی.

۲۸- عوامل جغرافیایی موتر در قدرت ملی به چند گروه تقسیم می شود؟
پاسخ: ۱ -موقعیت جغرافیایی کشور
۲- وسعت، شکل و ناهمواری های کشور
۳- بنیادهای زیستی کشور
۴- منابع انرژی و معدنی کشور
۵- جمعیت کشور.

۲۹- موقعیت جغرافیایی (ریاضی و نسبی) چیست؟
پاسخ: عبارت است از چگونگی قرار گرفتن یک مکان در سطح کره زمین.

۳۰- تاثیر موقعیت جغرافیایی بر قدرت یک کشور را بنویسید؟
پاسخ: موقعیت جغرافیایی تاثیر بسزایی در افزایش یا کاهش قدرت یک کشور دارد. برای مثال، قرار گرفتن یک کشور در بین همسایگان قدرتمند یا ضعیف در سیاست خارجی آن کشور تاثیر گذار است.

۳۱- کشورهای حائل یعنی چه؟ مثال بزنید.
پاسخ: یعنی کشورهایی که بین دو یا چند قدرت بزرگ قرار دارند، معمولا موقعیت آسیب پذیری پیدا می کنند، مانند لهستان که بین روسیه و آلمان قرار گرفته و در دوره هایی از تاریخ به دلیل همین موقعیت، موجودیت خود را از دست داده است.

۳۲- موقعیت دریایی یعنی چه؟
پاسخ: یعنی دسترسی به آب های آزاد.

۳۳ .تاثیر موقعیت دریایی را بر قدرت ملی بنویسید؟
پاسخ: موقعیت دریایی نقش مهمی در قدرت ملی یک کشور دارد. دسترسی به آب های آزاد یا دسترسی نداشتن به دریا نیز در قدرت یا ضعف یک کشور تاثیر گذار است. برای مثال، انگلستان و ژاپن از همه سمت به آب های آزاد دسترسی داشته اند و توانسته اند به قدرت های بزرگ دریایی تبدیل شوند.

۳۴- نقش وسعت در قدرت ملی را توضیح دهید؟
پاسخ: وسعت زیاد به خودی خود امری مطلوب است و از بین دو کشور که شرایط یک سانی دارند، کشوری که سرزمین وسیع تری در اختیار دارد، قدرتمندتر است. کشورهای کوچک که کمبود فضا دارند، برای فعالیت های خود با مشکل روبه رو می شوند. همچنین، در کشورهای وسیع در زمان جنگ می توان نیروهای نظامی پشتیبان را به بخش دیگری منتقل کرد، چنان که در جنگ ژاپن و چین، چین نیروها و تدارکاتش را به غرب کشور خود انتقال داد.

۳۵- کیفیت فضای سرزمین و نوع ناهمواری ها چه تاثیری در قدرت ملی موثر دارد؟
پاسخ: سرزمین های هموار برای کشاورزی و توسعه ی شبکه راه ها و حمل و نقل بسیار مناسب اند. نواحی کوهستانی، بیابان های وسیع، زمین های باتلاقی و کویری برای فعالیت های اقتصادی و ارتباطی به هزینه و سرمایه گذاری زیادی نیاز دارند و با مشکلات متعدد روبه رو می شوند. البته نواحی کوهستانی از نظر دفاعی نقش مثبتی دارند.

۳۶- انواع شکل کشورها را نام ببرید؟
پاسخ: ۱ – کشورهای جمع و جور (فشرده) شکلی شبیه مربع یا دایره دارند
۲- کشورهای طویل به کشورهایی گفته می شود که طول آن ها حداقل شش برابر عرضشان باشد
۳- کشورهای دنباله دار یک بخش شبه جزیره ای یا دالان مانند دارند که از سرزمین اصلی جدا افتاده است
۴- کشورهای چند پاره یا چند تکه، کشورهای جزیره ای هستند.
۵- کشورهای محاطی کشورهایی هستند که درون یک کشور دیگر محصور شده اند.

۳۷- بهترین شکل برای یک کشور چه شکلی است؟
پاسخ: شکل فشرده است که در آن پایتخت در مرکز قرار گرفته است.

۳۸- چرا بهترین شکل برای یک کشور، شکل فشرده است؟
پاسخ: در چنین وضعیتی، در کم ترین زمان می توان از مرکز یک سرزمین به تمام نقاط آن دسترسی پیدا کرد. قابلیت دفاعی کشور در این شکل زیاد است.

۳۹- مشکلات کشورهای طویل و چند تکه را بنویسید؟
پاسخ: نظارت حکومت بر همه ی قسمت های کشور و هم چنین ایجاد خطوط ارتباطی با مشکل مواجه می شود.

۴۰- چه عواملی بنیادهای زیستی کشور محسوب می شوند؟
پاسخ: آب، خاک، آب و هوا و پوشش گیاهی.

۴۱- چرا آب یکی از مشکلات اصلی و از عوامل رقابت و کشمکش کشورها در آینده جهان است؟
پاسخ: زیرا به دلیل افزایش جمعیت و تغییر الگوهای زندگی، مصرف

۴۲- کشور هایی که دچار کمبود آب اند یا با پدیده فرسایش و آودگی خاک مواجه اند با چه مشکلاتی مواجه اند؟
پاسخ: توان مندی هایشان ضعف می شود و نه تنها امکان تولید مواد اولیه و محصولات کشاورزی و تغذیه ی جمعیت در آن ها کاهش می یابد بلکه وابستگی شان به واردات زیاد می شود.

۴۳- تاثیر آب و هوا در قدرت ملی یک کشور را توضیح دهید؟
پاسخ: آب و هوا نیز نقش مهمی در کشاورزی و تولید غذا و سایر فعالیت های اقتصادی و زندگی دارد. معمولا، امکان تبدیل کشورهایی که در منطقه ی معتدل واقع شده اند، به قدرت های سیاسی منطقه ای یا جهانی بیش تر است و بعید است که یک قدرت سیاسی بزرگ بتواند در سرزمین های بسیار سرد و یخ بندان یا بیابان های گرم و سوزان شکل بگیرد.

۴۴- منابع انرژی و معدنی کشور چگونه در افزایش یا کاهش قدرت ملی یک کشور موتر است؟
پاسخ: منابع انرژی و معدنی چون نفت و گاز، کانی های فلزی چون مس، روی و آهن در صنعت و امور نظامی کاربرد دارند. داشتن این منابع به تنهایی منشا قدر نیست. اگر این منابع در کشوری در جهت توسعه ی صنایع قرار بگیرند، (مانند چین و برزیل) در قدرت آن کشور موثرند، اما اگر اقتصاد کشوری وابسته به صادرات آن ها باشد، یک ویژگی منفی و عامل کاهش قدرت ملی تلقی می شوند.

۴۵- چرا داشتن جمعیت زیاد از عوامل قدرت ملی است؟
پاسخ: زیرا هم منبع کار و تولید ثروت، هم نیروی نظامی و دفاعی و هم سرچشمه ی روحیه ی ملی محسوب

۴۶- پیش شرط قدرت یک کشور چیست؟
پاسخ: جمعیت زیاد

۴۷- در چه صورتی کیفیت و ترکیب جمعیت یک کشور در قدرت ملی موتر است؟
پاسخ: داشتن جمعیت فعال و جوان ، باسواد و دارای مهار که فرصت های اشتغال و پیشرفت برای آن ها در کشور فراهم شده باشد، از عوامل قدرت ملی محسوب می شود.

۴۸- تاثیر همگونی جمعیت در قدرت ملی را بنویسید؟
پاسخ: همگونی جمعیت از نظر قومی، زبانی و دینی نیز در افزایش قدرت ملی موثر است و هر چه این هم گونی بیش تر باشد، قدرت ملی بیش تر است.

۴۹- منطقه ی ژئوپلیتیکی را تعریف کنید؟
پاسخ: عبارت است از بخشی از سطح زمین یا تعدادی کشور هم جوار که به دلیل داشتن ارزش های جغرافیایی، بازیگران سیاسی برای کنترل یا تصرف آن ها با یک دیگر وارد تعامل (کنش و واکنش) می شوند. این تعامل ممکن است مذاکره، هم کاری و هم بستگی یا رقابت و کشمکش و حتی جنگ باشد.به عبارت دیگر، منطقه ی ژنوپلیتیکی منطقه ای است که در آن سه عامل جغرافیا، سیاست و قدرت بر یک دیگر تاثیر می گذارند و توجه حکومت ها، به ویژه قدرت های جهانی، را به خود جلب می کنند.

۵۰- نمونه هایی از مناطق ژئوپلیتیکی جهان امروز را نام ببرید؟
پاسخ: مناطق ژنوپلیتیکی خلیج فارس، اتحادیه ی اروپا، دریای خزر و قفقاز .

۵۱- روی یک اطلس جغرافیایی، چند کشور محصور در خشکی را پیدا کنید و نام ببرید.
پاسخ: افغانستان، مغولستان، سونیس، نیجر، مجارستان، پولیوی و…

۵۲- روی یک اطلس جغرافیایی، اشکال کشورها را پیدا کنید و نشان دهید؟
پاسخ: ۱ – طویل: شیلی و نروژ
۲- جمع و جور و فشرده: لهستان
۳- دنباله دار: تایلند
۴- چند تکه: اندونزی
۵- محاطی: سورازیلند، لسوتو
۶- محیطی: آفریقای جویی

۰۵۳ روی اطلس، این کشورها را پیدا کنید و شکل هر یک را بنویسید؟
پاسخ: افغانستان (دنباله دار،)
ژاپن (چند تکه، چند پاره)،
فرانسه (جمع وجور، فشرده)،
سوئد (طویل)، فیلیپین (چند تکه)،
ایتالیا (دنباله دار).

در بخش بالا از سایت همیار برای شما ، سوالات درس ۱۱ جغرافیا یازدهم با جواب را قرار دادیم پیشنهاد میشود برای بخش بعدی از سوالات درس ۱ جغرافیا یازدهم و برای بخش قبلی از سوالات متن درس دهم جغرافیا یازدهم انسانی استفاده نمایید.
برای مشاهده سوالات و گام به گام کتاب‌های درسی خود، کافی است نام درس یا شماره صفحه مورد نظر را همراه با عبارت "همیار" در گوگل جستجو کنید.